skip to Main Content

Годишен извештај на Стејт департмент за човековите права во Македонија

Годишен извештај на Стејт департмент за човековите права во Македонија
  • 21.04.2018

Стејт департментот го објави извештајот за човековите права во кој за Република Македонија е нотирано дека најзначајни прашања се поврзани за извештаи за тортура од затворските чувари, мешање во приватноста, насилство врз новинари, недостиг на судска независност, корупција и насилство против лица од ЛГБТИ заедницата.

Стејт департментот го објави извештајот за човековите права во кој за Република Македонија е нотирано дека најзначајни прашања се поврзани за извештаи за тортура од затворските чувари, мешање во приватноста, насилство врз новинари, недостиг на судска независност, корупција и насилство против лица од ЛГБТИ заедницата.

– Владата презеде неколку чекори за истрага, гонење и казнување на службениците кои извршиле злоупотреби, меѓу кои и полициски службеници виновни за употреба на прекумерна сила, но поседуавње имунитет продолжува да биде широко распространет проблем. Од 15 април до 15 септември, Специјалното обвинителство, кое ги истражува наводите за корупција во периодот од 2008 до 2015 година, поднесе 18 обвиненија против 120 обвинети и отвори седум истраги против 25 осомничени. Исто така, започна и 142 прелиминарни истраги за очигледно криминално однесување кое се однесува или произлегува од содржината на незаконски пресретнати комуникации, наведува Стејт департментот.

Во извештајот за состојбата со човековите права во 2017 година за Република Македонија се наведува дека на 31 мај минатата година Парламентот избрал нова Влада предводена од СДСМ со што се ставил крај на неколкумесечниот процес на формирањето на Владата.

– На 27 април 2017 година, откако мнозинството во Парламентот го избра Талат Џафери за претседател, демонстрантите го нападнаа Собранието што резултираше со повреди на седум негови членови. Медиумите објавија дека припадници на Министерството за внатрешни работи им помагале на демонстрантите и не ја исполниле својата должност да ги штитат членовите на Парламентот. Министерството ги казни полицајците кои не ги исполниле своите должности, вклучително отпуштање осум полицајци, се вели во извештајот.

Извештајот заклучува дека како одговор на изборот на новиот претседател на парламентот на 27-ми април, околу 200 демонстранти провалиле преку полициски кордон, влегле во зградата на парламентот и ги нападнале новинарите и членовите на Парламентот. Истрагата на Министерството за внатрешни работи за настаните од 27 април заклучи дека некои вработени ја узурпирале својата службена положба и не успеале соодветно да ги заштитат членовите на парламентот и новинарите. Како резултат на истрагата, 180 полицајци беа испрашувани, осум беа отпуштени, 43 беа суспендирани, а 70 дисциплински постапки се во тек.

Стејт департментот, меѓу другото, во извештајот за човековите права за 2017 година нотира дека Единицата за професионални стандарди при Министерството за внатрешни работи ги спровела сите внатрешни истраги во врска со наводите за други форми на полициско несоодветно однесување.

Во текот на првата половина од годината, единицата покрена дисциплинска постапка против 175 полицајци и покрена шест кривични пријави против вработените во Министерството за кривични дела, вклучително и „злоупотреба на службената положба”, „измама” и „малтретирање при извршување должност”, се вели во извештајот на Стејт департментот.

– Во најголем број случаи, судовите се придржуваа до Законот за процедурите за притвор. Селективноста и недостигот од транспарентни судови што се користеа при оценување барањата за притвор или притвор во текот на судењата се проблематични. Владините статистики покажуваат дека обвинителите барале наредби за притвор во пет отсто од сите случаи. Кривичниот суд во Скопје даде 80 отсто од барањата за притвор од страна на Јавното обвинителство и Обвинителството за организиран криминал и корупција. Во исто време, судовите не одобрија 89 проценти од слични барања за притвор и други мерки на претпазливост поднесени од страна на Специјалното обвинителство. Во текот на претходната година, судовите, исто така, ги отфрлија дополнителните барања од Специјалното обвинителство за мерки на претпазливост, вклучувајќи го и домашен притвор и заплена на пасош, се вели во извештајот.

Извештајот нотира дека во некои случаи, судот дозволил осомничени од висок профил да избегнат судско гонење. Како примери се наведени случаите „Таргет“ и „Тврдина“, Никола Бошковски и Горан Груевски и случајот со Сеад Кочан, кој успеа да ја напушти земјата и да го избегне притворот.

Судовите понекогаш не успеваат да обезбедат соодветно оправдување за продолжување, замена или прекинување на притворот, нагласува Стејт департментот во извештајот за човековите права што сеоднесува за Македонија.

Во извештајот за човековите права за 2017 година за Република Македонија се забележува дека  Законот им овозможува на обвинетите да комуницираат со адвокат по свој избор, но властите не секогаш ги информирале притворените лица  правилно за тоа право и не секогаш им дозволуваат да се консултираат со адвокат пред да се поднесат жалба.

– Постојат случаи кога полицијата повикала осомничени и сведоци во полициските станици на „информативни разговори” без да ги извести за нивните права и без присуство на правен советник, се вели во извештајот.

Извештајот нотира дека Народниот правобранител добил две жалби за произволно апсење, а голем број случаи на високи лица од претходните години не се решени поради континуирани одложувања на судењата.

– Судството не покажа независност и непристрасност, а судиите се предмет на политичко влијание и корупција. Резултатите од многу судски постапки се појавија предодредено, особено во случаите кога обвинетите имале ставови или презеле дејства против владата, стои во извештајот на Стејт департментот.

Несоодветното финансирање на судството продолжува да ги попречува судските операции и ефективноста.

Според годишниот извештај на Народниот правобранител за 2016 година, вториот најголем број граѓански претставки (577 или 15 проценти) што ги примаше правобранителот се однесуваше на судскиот систем. Заклучно со септември, народниот правобранител примил 363 претставки во врска со судскиот систем, се наведува во извештајот на Стејт департментот за човековите права во Македонија.

Притисок, неказнетост на сторителите и поделеност по политички линии во медиумите, нотира извештајот на Стејт департментот

Уставот предвидува слобода на изразување, вклучително и за новинарите, но притисокот на владата врз медиумите, неказнетоста на сторителите на насилство врз новинари и други членови на медиумите и медиумскиот пазар поделен по политички и партиски линии, продолжува да биде проблем, се нотира во ивештајот  Република Македонија на Стејт департментот за почитување на човековите права.

Во делот за слободата на медиумите извештајот на Стејт департментот, заклучува дека иако повеќето владино рекламирање беше прекинато во 2015 година, постојат извештаи дека претходната влада се обидела да ја попречи медиумската критика со упатување политички реклами  во провладини медиуми пред формирањето на новата влада во мај.

– На 22 август владата ги прекина сите реклами кои се платени од владата во комерцијалните медиуми, вклучувајќи ги телевизиите и радијата, печатените, билборди и интернет портали, со исклучок на социјалните медиуми. Оваа политика стана задолжителна за сите државни агенции и беше охрабрена и за локалните власти, се наведува во извештајот.

Медиумите и известувањето продолжува да се дели по политички линии.

– Има веродостојни извештаи дека новинарите се соочуваат со други опструкции додека се обиделе да ја информираат јавноста за настани. На пример, 21 новинар беа под забрана да известуваат,  а шестмина новинари беа тепани додека известуваа за демонстрациите што подоцна резултираа со насилен упад во зградата на парламентот на 27 април, се нотира во извештајот на Стејт департментот.

Дополнително, извештајот на Стејт департментот нотира,  дека има извештаи дека претходната влада вршела притисок врз новинарите што резултирало со автоцензура.

– Новинарите известуваа за поголемо владино мешање кога ги опфаќаа темите чувствителни на претходната влада. Медиумите во приватна сопственост тврдеа дека рутински добиле повици од властите на највисоките нивоа на власта кои диктираат како и што да известуваат во врска со политичките прашања, се вели во извештајот.

Во врска со законото заклевета, дел уредници и сопственици на медиуми изразија загриженост дека високите казни ќе промовираат понатамошна автоцензура. Исто така, имаше тврдења дека поранешната влада го користела статутот како алатка за целите на политичките противници.

Според ЗНМ, од 23 ноември имало околу 39 случаи на клевета поврзани со новинари, уредници и / или медиумски менаџери или сопственици кои чекаат пред суд.

– Владата не го ограничи или го наруши пристапот до интернет или цензурирање онлајн содржини. Нема официјални извештаи дека владата ги следи приватните онлајн комуникации без соодветен правен налог, се наведува во извештајот на Стејт депармнетот.

Владата генерално ги почитува правата за слободно движење, нотира извештајот на Стејт департментот

Стејт департментот го објави извештајот за човековите права за 2017 година во кој во делот за слобода на движењето за Република Македонија е нотирано Законот предвидува слобода на внатрешно движење, патување во странство, емиграција и репатријација, а владата генерално ги почитува тие права.

Владата соработува со Канцеларијата на Високиот комесаријат на ООН за бегалци (УНХЦР), Меѓународната организација за миграција и други хуманитарни организации во обезбедување заштита и помош на внатрешно раселените лица, бегалците, вратените бегалци, баратели на азил, мигранти, лица без државјанство и други засегнати лица, се вели во извештајот на Стејт департментот.

Владината доминантна улога во економијата создава можности за корупција, нотира извештајот на Стејт департментот

Стејт департментот го објави извештајот за човековите права за 2017 година во Република Македонија, кој во делот за корупција и владина транспарентност нотира дека според извештаите на невладините организации владината доминантна улога во економијата создава можности за корупција.

– Владата е најголемиот работодавец во земјата. Дел аналитичари проценуваат дека се вработени дури 180.000 лица, и покрај официјалните статистички податоци што покажуваат вработување во јавниот сектор од околу 128.000 лица, се вели во извештајот на Стејт департментот.

Извештајот наведува дека во текот на првите три месеци од годината Државната комисија за спречување  корупција отворила 16 случаи за злоупотреба со јавните средства. Во текот на годината, Обвинителството за организиран криминал и корупција испитувало 25 осомничени за обвиненија за корупција, поднело едно обвинение и добило обвиненија против четворица обвинети. Кривичните дела вклучуваат злоупотреба на службената положба и овластување, перење пари, примање поткуп и прифаќање награди за незаконско влијание. На 15 септември, канцеларијата на Основно обвинителство во Скопје имаше двајца пратеници во истрагата за кршење на правилата утврдени од Државната комисија за спречување на корупцијата.

– Помеѓу 15 април и 15 септември, Канцеларијата на специјалниот обвинител поднесе 18 обвиненија против 120 обвинети, подигна обвиненија за 168 дела и отвори седум истраги против 25 осомничени. Исто така, иницираше 142 прелиминарни истраги за очигледно криминално однесување кое се однесува на содржината на незаконски пресретнати комуникации помеѓу 2008 и 2015 година. Во своите поднесоци од 30 јуни, СЈО препорача притвор за 18 обвинети, вклучувајќи го и поранешниот премиер Груевски. Основниот суд во Скопје го одби барањето за задржување на Груевски, се вели во извештајот на Стејт департментот.

Групите за човекови права генерално работеа без владини ограничувања, нотира извештајот на Стејт департментот

Домашните и меѓународните групи за човекови права генерално работеа без владини ограничувања и ги истражуваат и објавуваат своите наоди за случаите за човековите права, се нотира во извештајот за човековите права за 2017 година во Република Македонија на Стејт департментот.

Владините претставници честопати беа подготвени да ги слушаат тие групи, но исто така понекогаш не реагираа на нивните ставови, се вели во извештајот.

– Во текот на годината голем број министерства формираа работни групи во кои беа вклучени членовите на граѓанското општество, а претставниците на граѓанското општество беа поканети да учествуваат во парламентарни дебати, се вели во извештајот на Стејт департментот.

Во извештајот на Стејт департментот, се заклчува дека од формирањето на Специјалното јавно обвинителство во 2015 година, партијата ВМРО-ДПМНЕ постојано ја попречува работата на таа институција и јавно ја критикуваше обвинителката Катица Јанева, тврдејќи дека таа е некомпетентна и политички пристрасна за партијата СДСМ.

Судството ја попречуваше ефикасноста  на Специјалното обвинителство, наведува Стејт департментот во извештајот за почитувањето на човековите права за Македонија.

Политички насочени истраги од УЈП кон критички НВО за политиките на владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ, нотира извештајот на Стејт департментот

Во декември 2016 година даночните власти почнаа со истраги за работата на 20 граѓански организации, се нотира во извештајот за човековите права за 2017 година во Република Македонија на Стејт департментот, во делот за владиниот однос кон невладините организации кои работеле на истраги за кршења на човековите права.

Извештајот заклучува дека Управата за јавни приходи ги насочила истрагите кон НВО кои беа критични за политиките на владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ.

– Управата за јавни приходи изврши ревизии во неколку недели по изборите во декември 2016 година, што се совпадна со повикот на претходниот премиер и лидер на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски, за „Десороизација” на земјата, се вели во извештајот.

Подоцна беше откриено дека 42 индивидуални членови на опозицијата, кои отворено ја критикуваа претходната влада, исто така беа предмет на ревизии и истраги.

Специјалниот известувач на Европскиот парламент Иво Вагјл, исто така, изрази загриженост во врска со ревизиите, истакнувајќи за „радикални и неоправдани јавни напади врз организациите на граѓанското општество и странските претставници од страна на политичарите и медиумите”, во својот извештај од 23 јануари.

– На 3 февруари Јавното обвинителство за организиран криминал и корупција започна со одделни прелиминарни истраги за 13 невладини организации кои веќе се под истрага од страна на Управата за јавни приходи, се вели во извештајот на Стејт департментот.

Од 27 февруари до 7 март претставници од Министерството за внатрешни работи ги посетија 13-те истражувани организации. На 17 ноември министерот за внатрешни работи објави дека истрагите на јавното обвинителство се завршени и дека не се најдени прекршоци, со исклучок на едно обвинение за мало даночно затајување.

Критики од малцинствата за нееднаква застапеност во министерствата и јавните претпријатија, нотира извештајот на Стејт департментот

Етнички Албанци продолжуваат да ја критикуваат нееднаквата застапеност во владините министерства и јавните претпријатија, се нотира во извештајот за човековите права за 2017 година во Република Македонија на Стејт департментот, во делот за малцинствата.

– Нотирани се забелешки за прием во Полициската академија. Етничките Албанци тврдат дека владата го дизајнирала процесот на тестирање во академијата неправедно да го негира пристапот до малцинските групи, се вели во извештајот.

Застапеноста на етничкото албанско и друго малцинство во цивилната администрација на Министерството за одбрана остана на ниско ниво. Некои елитни единици на полицијата и војската немаат речиси никаква застапеност на етничките малцинства.

Ромите пријавиле широко распространета општествена дискриминација. Етничките Турци се жалеа на дискриминација, се вели во извештајот на Стејт департментот.

Стејт департментот во извештајот за човековите права нотира и именувања функционери од новата влада

Стејт департментот во извештајот за човековите права за 2017 година во Република Македонија, нотира и именувања функционери од новата влада.

– Во земјата постои активен систем што овозможува партиите да им даваат посебни бенефиции и предности на своите членови. Опозициската ВМРО-ДПМНЕ ја обвини владата за продолжување на тие практики, наведувајќи дека не се следат образовните и професионалните квалификации пропишани со закон за позиции во јавната администрација, се вели во извештајот.

Во извештајот се наведува дека, на 6 јули членот на ИК на СДСМ, Спасе Глигоров беше назначен да ја предводи непартиската Агенција за администрација.

– Именувањето на Иван Барбов за в.д. директор на Универзитетската клиника за неврологија во Скопје, исто така, беше контроверзно. Барбов беше осуден и доби условна казна во 2012 година за учество во група која им наплаќа на пациентите за нелегални документи за инвалидска пензија. Меѓутоа, повеќе извори тврдат дека некои обвинети во случајот биле предмет на политички мотивирани обвиненија од страна на поранешната влада на ВМРО-ДПМНЕ, се вели во извештајот.

Правните аналитичари забележаа дека во некои случаи за лица од висок профил, ако постои ризик од ослободување поради слаби или недоволни докази, судиите ќе издадат пресуди за вина со условни казни. Ова, наводно, било направено за да се избегне негативен публицитет и да се спречат обвинетите да тужат за штети што произлегуваат од неправедни случаи на притвор.

Back To Top